"Het lijkt altijd onmogelijk tot dat het verwezenlijkt is."

 

20 februari 2014 - In zijn 95-jarig bestaan heeft Nelson Mandela heel wat doorstaan, maar wat telt: hij heeft ook ongelofelijk veel bereikt. De transitie in Zuid-Afrika van apartheid naar democratie staat op zijn naam.

 

Nelson Mandela

 

Wat kunnen wij leren van zijn wijze van veranderen?

 

1. Wees volhardend

 

"De grootste roem in het leven ligt niet in nooit vallen, maar in telkens weer opstaan."

 

Nelson Mandela had een visie. En daar week hij niet van af. Zo bracht hij in 1964 in zijn openingsbetoog van het “Rivonia-proces”, de rechtszaak waarbij hij werd veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, krachtig naar voren: “Ik heb gevochten tegen blanke overheersing en ik heb gevochten tegen zwarte overheersing. Ik koesterde het ideaal van een democratische en vrije samenleving waarin alle mensen met gelijke rechten en in harmonie samenleven. Het is een ideaal waarvoor ik leef, en wat ik hoop te verwezenlijken. Indien nodig, is het een ideaal waarvoor ik bereid ben te sterven.” Toen hij met De Klerk, de laatste blanke president, onderhandelde over een nieuw te vormen regering, accepteerde hij geen enkele voorwaarde die de vorming van een zwarte meerderheidsregering in de weg zou staan. Zo rekende hij voorgoed af met de apartheid.

 

 

2. Sta boven de partijen

 

"Om vrij te zijn volstaat het niet om alleen iemands boeien af te werpen. Je moet zo leven dat de vrijheid van anderen gerespecteerd en versterkt wordt."

 

Tijdens zijn 27 jarige gevangenschap verloor hij zijn zoon, werd zijn zicht sterk verminderd door dwangarbeid in de kalkmijnen van Robbeneiland en las hij brieven over hoe de politie zijn familie treiterde. Toch bleef hij fier overeind en liet zich niet breken. Glimlachend, ongedaan, liep hij de gevangenis uit. "Een jongen mag huilen, maar een man verbergt zijn pijn", schrijft hij in zijn autobiografie*.

 

 

3. Zoek support. Ook bij opponenten.

 

Mandela realiseerde zich dat hij niet alleen draagvlak moest zoeken binnen zijn eigen ANC, maar ook buiten de partij. Zo benoemde hij politieke tegenstanders in zijn kabinet. De Klerk werd vicepresident en de leider van de Zoeloepartij Mangosuthu Buthelezi, een fel tegenstander van het ANC, werd minister van Binnenlandse Zaken. Zo probeerde hij een win-win situatie te creëren en kon hij zijn opponenten met zich meekrijgen of op zijn minst niet tegen zich krijgen.

 

 

4. Deel het succes.

 

Nelson Mandela liet nooit merken dat hij de overwinnaar was. Met zijn gedrag wilde hij juist

voorkomen dat de blanke Zuid-Afrikanen zich als verliezer zouden gaan voelen. "De enige winnaar is Zuid-Afrika", betoogde hij.

 

 

5. Ken je tegenstanders 

 

“Ken je vijand en leer zijn favoriete sport kennen.”

 

Tijdens zijn gevangenschap deed Mandela veel kennis op over de blanke Zuid-Afrikaners. Hij verdiepte zich in hun cultuur en politiek door er veel literatuur over te lezen. Zelfs over rugby, de meest populaire sport van de blanken. Hij wilde weten waarom ze veranderingen tegenhielden.

 

 

Was jezelf al tot deze inzichten gekomen? Wat is het toch fantastisch dat Nelson Mandela ons ze nalaat!

 

Lees meer over de Zuid-Afrikaanse wijze van veranderen in mijn blog: “Besluiten met draagvlak: Deep Democracy!”

 

Meer weten over veranderen…? Neem contact met mij op!

 

Harry Wiggers,

Quality Upgrade.

___________________________________

* Nelson Mandela (2013), De lange weg naar vrijheid, Atlas Contact, Amsterdam.

You have no rights to post comments